Τι είναι το Platformization; (Η’ γιατί ο Απόστολος Αποστολάκης είναι ο νέος Tony Stark)

0

Επιστρέφω  πίσω στα πάτρια εδάφη του eCommerceNews, απολογούμενος για το μεγάλο διάστημα αποχής, και θα ήθελα – δανειζόμενος λίγο από το χρόνο σας – να καταπιαστώ με ένα concept που παρατηρώ αρκετό καιρό.

Δεν γνωρίζω αν έχει κάποια επίσημη ονομασία ακόμα, εντούτοις, επειδή έχει πολύ ενδιαφέρον ως business model, το βάπτισα προσωρινά ‘Economy Platformization’ (Πλατφορμοποίηση της Οικονομίας).  Βεβαίως, είμαι ανοιχτός σε προτάσεις για ονοματοδοσία, αν δεν σας ικανοποιεί ο προσωρινός όρος.  Δεν θα τα χαλάσουμε σε αυτό.

Θα  προσπαθήσω λοιπόν  να το αναλύσω  πολύ σύντομα, ρισκάροντας  όμως να εκτεθώ ανεπανόρθωτα με ασυναρτησίες ή δεδομένα που δεν έχουν σχέση. Παρόλα αυτά, θέλω να πιστεύω ότι θα μου το συγχωρήσετε (σε περίπτωση που διαβάσετε κάτι extreme)… γιατί  έχουμε καλή σχέση, και πάνω σε αυτή πρέπει να χτίσουμε. 🙂

Τι είναι το… πως το είπες;

venn-diagramΤο Platformization δεν είναι κάτι περισσότερο από ένα Venn Diagram, όπου μια ενδιάμεση λύση (εν προκειμένω μια τεχνολογική ‘πλατφόρμα’) έρχεται να φέρει κοντά δυο συμπληρωματικά κοινά, κυρίως με εμπορικά χαρακτηριστικά.

Και αυτό μπορούμε να το βάλουμε κάτω, και να το αναλύσουμε πολύ πιο εύκολα με απλά καθημερινά παραδείγματα, που συναντάμε και θα συναντάμε με ακόμα μεγαλύτερη ένταση, μπροστά μας.

Ας δούμε μερικά:

Παράδειγμα 1

Η πλευρά Α: Πριν από μερικά χρόνια, πολύ επιχειρηματίες αποφάσισαν ότι το Ιντερνετ προσφέρει μια πολύ δυνατή ευκαιρία, για να πουλήσουν τα προϊόντα τους. Και έτσι δημιούργησαν Ηλεκτρονικά Καταστήματα, εμπορευόμενοι την ‘πραμάτεια’ τους. Αλλά τους έλειπε ο κόσμος

Η πλευρά Β: Πολλοί καταναλωτές άρχισαν να παρατηρούν ότι υπάρχουν κάποιοι έμποροι που πουλάνε τα προϊόντα τους από το Ίντερνετ, σε πολύ χαμηλότερες τιμές από τις τιμές των φυσικών καταστημάτων. Αλλά, δεν μπορούσαν να βρουν κάπου μαζεμένους όλους αυτούς τους επιχειρηματίες

Η λύση A+B: Ένα βράδυ κάποια παιδιά, ανακοίνωναν  την δημιουργία ενός εργαλείου που λεγόταν Skroutz. Λίγο πιο μετά, κάποιοι Κρητικοί λεβέντες, ανακοίνωναν το BestPrice. Και τα δυο είναι πλατφόρμες που φέρνουν κοντά τα Ηλεκτρονικά καταστήματα και τους καταναλωτές που θέλουν να ψωνίσουν online.

Οι Βασίλης Δήμος, Γιώργος Αυγουστίδης και Γιώργος Χατζηγεωργίου, συνιδρυτές του Skroutz

Οι Βασίλης Δήμος, Γιώργος Αυγουστίδης και Γιώργος Χατζηγεωργίου, συνιδρυτές του Skroutz

Παράδειγμα 2

Η πλευρά Α:  Πολλοί επαγγελματίες του χώρου της ταχυεστίασης, έβλεπαν ότι πέφτει η κίνηση στα μαγαζιά τους, καθώς ο κόσμος δεν αγόραζε φαγητό πλέον απ’ έξω. Και το κόστος διαφήμισης ανέβαινε σημαντικά, για να κάνουν κάτι περισσότερο από το κλασσικό φυλλάδιο, που ακόμα και οι άνθρωποι που τα διένειμαν στον κόσμο, ήταν σαν να έλεγαν… «πάρτο, πέτα το εσύ».

Η πλευρά Β: Οι πεινασμένοι καταναλωτές ήθελαν να παραγγείλουν κάπου απ’ έξω, αλλά τα διαφημιστικά φυλλάδια ήταν πάμπολλα, και τα προσφερόμενα φαγητά τα ίδια και τα ίδια. Ποικιλία μηδέν. Ακόμα περισσότερο, κριτική μηδέν.

Η λύση A+B: Ένα πρωί, κάποια παιδιά αποφάσισαν να φτιάξουν το e-Food. Και κάποια άλλα παιδιά το ClickDelivery ή τον Delivera. Και οι τρεις πλατφόρμες έφερναν κοντά, μέσω εφαρμογών, τον χώρο της εστίασης με τους πεινασμένους καταναλωτές.

e-food

Παράδειγμα 3

Η πλευρά Α: Πολλοί οδηγοί ταξί άρχισαν να βλέπουν τη δουλειά να μειώνεται δραματικά λόγω της κρίσης. Όλο και λιγότερα επιβάτες άρχιζαν να χρησιμοποιούν ταξί, όλο και περισσότεροι άνεργοι άρχιζαν να γίνονται επαγγελματίες οδηγοί (καθότι σχεδόν όλοι ξέρουμε να οδηγούμε) με αποτέλεσμα να αυξάνει ακόμα περισσότερο η προσφερόμενη ποσότητα σε σχέση με τη ζήτηση.

Η πλευρά B: Πάρα πολλοί άνθρωποι άρχισαν να βλέπουν ότι το κόστος συντήρησης ενός αυτοκινήτου, ειδικά αν ήταν υψηλού κυβισμού, ήταν δυσβάσταχτο. Οπότε, το πουλούσαν και μέρος αυτής της εξοικονόμισης χρημάτων γινόταν ‘μεταφορά με ταξί’. Αλλά, έπρεπε να είναι στα ίδια υψηλά στάνταρτς, όπως αυτά που ήταν συνηθισμένοι με το όχημα τους. Προσθέστε και όλους τους επιβάτες που χρησιμοποιούν ταξί πολύ συχνά, περιμένοντας ώρες, στημένοι σε κεντρικές λεωφόρους να περάσουν, σαν να κυνηγάνε μικρά καθημερινά τζόκερ.

Η λύση Α+Β: Ένα βροχερό βράδυ, ένας έξυπνος τύπος, ονόματι Νίκος, σκέφτηκε ότι υπάρχει κενό ανάμεσα σε αυτές τις δυο συμπληρωματικές ομάδες, και δημιούργησε μια εφαρμογή με όνομα Taxibeat, για να τις φέρει πιο κοντά.  Με το πάτημα ενός κουμπιού. Και με επιλογές που περιλαμβάνουν όχι μόνο το είδος αυτοκινήτου, ή αν μιλάει ξένες γλώσσες ο οδηγός, αλλά ακόμα και επιλογή να μεταφέρει κατοικίδια ζώα. Η’ μικρά δέματα.

Νίκος Δρανδάκης, ένας από τους ιδρυτές του Taxibeat

Νίκος Δρανδάκης, ένας από τους ιδρυτές του Taxibeat

Παράδειγμα 4

Hπλευρά Α:  Ο πολυχτυπημένος χώρος της εστίασης δεν περιλαμβάνει μόνο τα ταχυφαγεία, αλλά και τα εστιατόρια. Άνθρωποι με γνώση και μεράκι να μοιραστούν τα γαστρονομικά τους μυστικά, αλλά χαμένοι σε μικρά σημεία της πόλης που δύσκολα μπορούσες να εντοπίσεις ή να μάθεις.

Η πλευρά Β: Λάτρεις του φαγητού, όπως ο υποφαινόμενος, που έψαχναν αγωνιωδώς να καλύψουν τις γαστριμαργικές τους αναζητήσεις, αλλά δεν είχαν επαρκή πληροφόρηση, ή ακόμα περισσότερο, πρόσβαση και επικοινωνία με αυτές τις μικρές ‘οάσεις απόλαυσης’. Και είμαστε πολλοί. Γιατί σε όλους μας αρέσει το καλό φαγητό. Χαρακτηριστικό του πολυποίκιλου χαρακτήρα του Έλληνα.

Η λύση Α+Β: Ένα απογευματάκι, κάποιοι λεβέντες αποφάσισαν ότι πρέπει να φέρουν κοντά αυτούς τους δυο κόσμους, και έφτιαξαν μια πλατφόρμα με όνομα e-table. Για να μπορώ και εγώ και εσύ, που αγαπάμε το καλό φαγητό να κλείσουμε χωρίς άγχος, το τραπέζι μας, διαβάζοντας κριτικές από ομοϊδεάτες και αντίστοιχα γευσιλάγνους με εμάς, βλέποντας ακόμα και εικονικές περιήγησεις των εστιατορίων που θα επισκεφθούμε, πριν τα κλείσουμε.

e-table

Παράδειγμα 5

H πλευρά Α: Ο κλάδος της ομορφιάς, επίσης φάνηκε να επηρεάστηκε από την κρίση. Κομμωτήρια, nailbars (!), spa, αισθητική, και μύριες ακόμα επιχειρήσεις, είχαν αρχίσει να αναζητούν πελάτισσες, για να τις καλλωπίσουν σε μικρές Σταχτοπούτες. Αλλά φαινόταν σαν παραμύθι… χωρίς τις πρωταγωνίστριες με το γοβάκι.

Η πλευρά Β:  Όλοι ξέρουμε πόσο πολύ αγαπάνε οι γυναίκες μας να είναι όμορφες (και τις αγαπάμε πολύ για αυτήν τους, την αγάπη 🙂 ), οπότε δεν θα υπέκυπταν ποτέ σε κάτι μέτριο, αν δεν το εμπιστεύονταν ή δεν είχαν ακούσει καλά λόγια από φίλες και γνωστές. Και δεν ήταν μόνο θέμα ποιότητας. Ήταν και θέμα επιλογών και ποικιλίας.

Η λύση Α+Β:  Ένα υπέροχο ζευγάρι είδε εκεί, που κανένας άλλος δεν έβλεπε, αυτό το κενό. Και δημιούργησε το FunkMartini. Μια πλατφόρμα ομορφιάς. Όπου αισθητικοί με εξειδίκευση στο retouch ή στην θεραπεία ματιών, θα μπορούσαν αναδείξουν ακόμα περισσότερο το φυσικό κάλλος κάθε Κυρίας. Με αποτέλεσμα, περισσότερα χαμόγελα όμορφων γυναικών να βγαίνουν από τις πόρτες των οίκων αισθητικής, δημιουργώντας θαυμασμούς και επιφωνήματα στο διάβα τους (αλλά και στο σπίτι).

funkmartini

Και μπορώ να συνεχίσω ασταμάτητα, με περισσότερα παραδείγματα…

Το DoctorAnytime είναι μια πλατφόρμα που φέρνει κοντά γιατρούς και ασθενείς, το Nannuka είναι μια πλατφόρμα με babysitters, παιδαγωγούς και λοιπούς επαγγελματίες, για γονείς που έχουν ανάγκη αυτές τις ευαίσθητες υπηρεσίες, το Insurance Market είναι μια πλατφόρμα που φέρνει κοντά όσους πουλάνε ασφάλειες, με όσους αισθάνονται την ανάγκη για ασφάλιση και ασφάλεια, το SpotMechanic  ‘παντρεύει’ τους μηχανικούς αυτοκινήτων με όσους έχουν ανάγκη των υπηρεσιών τους, το Incrediblue  συγκεντρώνει όσους έχουν σκάφη αναψυχής με όσους αναζητούν καταφύγιο στα αδάμαστα κύματα της θάλασσας, και πάει λέγοντας.

Ποια στοιχεία τα συνδέουν;

Κάποιες από τις πιο πάνω ιδέες, πιθανότατα δεν είναι παγκόσμιες πρωτοτυπίες. Ίσως είναι κλώνοι επιτυχημένων μοντέλων του εξωτερικού. Εντούτοις, λίγη σημασία έχει κάτι τέτοιο. Γιατί είναι επιχειρηματικά μοντέλα που δουλεύουν πολύ πιο αποδοτικά σε τοπικό επίπεδο (local), αφού κάθε τοπική αγορά έχει την ιδιομορφία της.

Σε αυτές τις ιδιομορφίες προσαρμόζονται οι πλατφόρμες και καταφέρνουν να αναπτύξουν πολύ δυναμικά κοινά.  Κάνοντας το απίστευτα δύσκολο, για ένα επιτυχημένο μοντέλο του εξωτερικού να καταφέρει να κερδίσει το αντίστοιχο επιτυχημένο τοπικό μοντέλο. Για του λόγου το αληθές, θα μπορούσα κάλλιστα να αναφέρω την (ας την χαρακτηρίσουμε) «μάχη» μεταξύ του Taxibeat και του εκ Δυσμάς προερχόμενου Uber.

…Πρόκειται για εταιρείες τεχνολογίας …
Ένα δεύτερο ενδιαφέρον στοιχείο, είναι πως οι κλάδοι που δραστηριοποιούνται οι εκάστοτε πλατφόρμες τους βλέπουν ανταγωνιστικά, αντί να τους βλέπουν ενισχυτικά ή συμπληρωματικά. Και αυτό, γιατί ούτε το e-food φτιάχνει σουβλάκια, ούτε το Taxibeat είναι ραδιοταξί, ούτε το FunkMartini έχει ψάρια που κάνουν απολέπιση. Πρόκειται απλά, για εταιρείες τεχνολογίας. Με σκοπό, όχι να πάρουν  ‘ένα ποσοστό’, ή ‘να βάλουν χέρι στην τσέπη’ κάθε επαγγελματία, αλλά ακριβώς το αντίθετο.

Να κάνουν αυτοσκοπό τους και να εξαρτήσουν την ύπαρξη τους, απλά και μόνο φέρνοντας περισσότερη δουλειά στους συνεργαζόμενους επαγγελματίες, παράγοντας καινοτομία και ένα διαρκές Value Proposition στους καταναλωτές.  Χωρίς όμως να μπορούν να παρέμβουν στην ποιότητα των υπηρεσιών. Αυτή είναι καθαρά επαγγελματική αξία. Και την αξιολόγηση αυτής, θα την κάνουν οι χρήστες μέσω της εκάστοτε πλατφόρμας.

Τέλος, ένα τρίτο και πολύ ενδιαφέρον στοιχείο, που έρχεται σαν επίλογος, συνδέει πολλά από τα πιο πάνω παραδείγματα.

Απόστολος Αποστολάκης, serial entrepreneur

Απόστολος Αποστολάκης, serial entrepreneur

Ο βασιλιάς του Platformization αυτήν την στιγμή στην Ελλάδα, λέγεται Απόστολος Αποστολάκης. Είναι ο άνθρωπος, που εκτός από την τεράστια επιτυχία που έκανε με το e-Shop.gr, πίστεψε όσο κανένας σε αυτό το αναδυόμενο, νέο μοντέλο οικονομίας. Και δεν είναι τυχαίο, ότι έχει επενδύσει σε όλα σχεδόν, τα προαναφερόμενα πολύ επιτυχημένα Ελληνικά start-ups.

Πιθανότατα προδίδω το μεγαλύτερο μυστικό του, αυτή τη στιγμή, αλλά ελπίζω ότι θα με κατανοήσει, γιατί συμμεριζόμαστε το ίδιο πάθος για την τεχνολογία. Εξάλλου, είναι τόσο πετυχημένα όλα τα παραπάνω που δεν χρειάζεται να επενδύσει σε περισσότερα. Πιθανότατα, με όσα κερδίσει να γίνει ο Έλληνας Elon Musk ή ακόμα καλύτερα ένας Tony Stark, φτιάχνοντας τον δικό του Ironman.. με IoT sensors. 🙂

Του σαμ απ…

Είναι καιρός όλοι μας, σε αυτή την όμορφη χώρα, να αντιληφθούμε πού βαδίζει η οικονομία και πώς επηρεάζεται από την καινοτομία, και την τεχνολογία εν γένει  – θα αναφερθώ και σε άλλα παραδείγματα, σε μελλοντικά κείμενα. Θέλω να πιστεύω όμως, πως το μοντέλο της πλατφόρμας, του Marketplace, ή όπως θέλετε ονομάστε το, είναι ένα από τα πιο επιτυχημένα παραδείγματα, άξιο αναφοράς, παρακολούθησης και εφαρμογής, σε πολλά επίπεδα.

Και επειδή μας έχει πιάσει και μια μικρή φρενίτιδα με τα start-ups, συμβουλευτικά θα έλεγα σε όσους ενδιαφέρονται να επιχειρήσουν στον θαυμαστό κόσμο του διαδικτύου, να κοιτάξουν τα πιο πάνω παραδείγματα, να κατανοήσουν τις αλήθειες που κρύβονται από πίσω, και να δοκιμάσουν την τύχη τους. Όσο πιο μεγάλα τα κοινά που θα συνδέσουν, τόσο πιο μεγάλο το όφελος. Και για τα κοινά, και για την τσέπη τους.

υ.γ. Ο όρος ‘Platformization’ είναι δανεικός από το οικοσύστημα των developers. Ελπίζω να δείξουν τη σχετική κατανόηση, για την εναλλακτική χρήση που κάνω. 🙂

Φώτης Αντωνόπουλος
O Φώτης Αντωνόπουλος είναι Group eCommerce Director στο Fais Group of Companies, έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς ομίλους στα Βαλκάνια, με αντιπροσωπείες γνωστών brands, όπως Puma, Indian Motorcycles, Princess Yachts, Burberry (Ρουμανία), κτλ.. Παράλληλα, συμμετέχει και σε άλλα eCommerce Projects, όπως το Adaplo.com, το Qrator.com, το Pricetracker.gr, κτλ.

Κατέχει τη θέση του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου στον Ελληνικό Σύνδεσμο Ηλεκτρονικού Εμπορίου (Ε.Σ.Η.Ε. ή Greek eCommerce Association – GR.EC.A).

Το 2015 του απονεμήθηκε ο τίτλος του ‘Digital Manager of the Year”, ενώ το 2016 κέρδισε το βραβείο του ‘eCommerce Manager of the Year”. Συνολικά έχει κερδίσει περισσότερα από 25 βραβεία για το Ηλεκτρονικό Εμπόριο

Leave A Reply